İzmir'de yapı stoku acilen elden geçirilmeli!

İzmir'de yapı stoku acilen elden geçirilmeli!

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası İzmir Şubesi, İzmir Depremi raporunu yayımladı. Raporda, "yapı stoku acilen elden geçirilmeli" denildi.


TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası  İzmir  Şubesi, 30 Ekim 2020'de meydana gelen İzmir Depremi ile ilgili hazırladığı raporu yayımladı.

Yer hareketinin değerlendirilmesi ile başlanan raporda, İzmir kent merkezinde yer alan kayıt istasyonlarından alınan bilgiler ışığında elde edilen ivme spektrumlarının işlenmiş olduğu ve maksimum yer ivmesinin değerlendirildiği belirtildi. Evrensel'de yer alan habere göre; depremde özellikle Bayraklı’da betonarme binalarda göçmeler, Karşıyaka ve Bornova ilçelerinde de yoğunlaşmış yapısal hasarlar oluştuğunun tespit edildiğinin ifade edildiği raporda, acil yıkım gerektiren ve ağır hasar alan binaların belirlenmesine çalışmasının yapıldığı belirtildi.

“ÇÖKEN BİNALAR 1975 DEPREM YÖNETMELİĞİ KAPSAMINDA PROJELENDİRİLMİŞ”

Deprem sırasında ağır hasar gören veya çöken binaların, genel olarak, yapım yılı bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği kapsamında projelendirdiğinin tespit edilidiği söylenen raporda, “Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın yaptığı çalışmalarda il genelinde 500 civarı binada ağır hasar meydana geldiği veya acil yıkılması gerektiği raporlanmıştır. Saha gözlemlerine göre raporlanan bu binaların büyük bir kısmı gerçekten bu depremden kaynaklı ağır hasar almıştır.  Bayraklı ilçesinde mühendislik hizmeti almış 6 ila 11 katlı, yapı kullanım kalitesi bakımından lüks kategorisinde sayılabilecek yapılarda bu seviye depremlerde beklenmeyecek ölçülerde bölme duvar hasarı gözlenmiştir. Söz konusu yapıların tasarımında öteleme kontrollerinin yetersiz olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır. Bu durumun yönetmelik kaynaklı mı yoksa yapılara özel tasarım kaynaklı mı olduğu konusunun aydınlatılması gereklidir” ifadelerine yer verildi. 

“BİNALAR ZAYIF/YUMUŞAK KAT MEKANİZMASI SEBEBİYLE ÇÖKMÜŞ”

Depremin ardından Bayraklı ilçesinde yapılan saha incelemesinde yıkılan binalara ilişkinde bilgilerin paylaşıldığı raporda, “Rıza Bey Apt., Yağcıoğlu Apt, Emrah Apt., Doğanlar B Blok binalarının ani olarak tamamen göçmüş olduğu, Yılmaz Erbek Apt. B Blok, Barış Sitesinin B-C-D Blok, Cumhuriyet Sitesi B-C Blok ve Egemen Apt. A Blok binalarının zayıf/yumuşak kat mekanizması sebebiyle zemin katı üzerine çökmüş olduğu görülmüştür. Ayrıca, Karagül Apartmanının köşe bölümü depremin hemen sonrasında kısmi olarak göçmüştür. Çöken binaların betonarme projelerinin 1990 ila 1997 yılları arasında hazırlandığı ve buna bağlı olarak 1975 Deprem Yönetmeliğine göre projelendirilmiş olduğu anlaşılmaktadır” denildi. 

Çöken ve hasarlı binaların düşük beton kalitesi sebebiyle çöküp hasar aldığının belirtildiği raporda, zemin katı üzerine çöken binalarda ise hasara yön veren ana unsurların bina zemin katlarındaki dolgu duvarların otopark, dükkân vb. amaçlarla boşaltılmış olması olarak belirlendiği ifade edildi. 

“YAPI STOKU ACİLEN ELDEN GEÇİRİLMELİDİR”

İMO raporun sonuç kısmında, “İzmir, özel bir zemine sahiptir ve bu sebeple özel mühendislik hizmetleri gerekmektedir. Bu depremde unutulan durumların hatırlanması ile yapı stoku acilen elden geçirilmelidir. Proje ve uygulama denetçilerinin yetkinliği konusunda 4708 sayılı Yapı Denetim Kanunu'nda etkin bir değişiklik yapılarak konunun çözümlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, mesleki sorumluluk sigortasının zorunlu hale getirilmesi ve ikincil kontrollerin yapılmasını sağlayacak bir sistemin yetkin mühendisler ile sağlanması gerekmektedir” ifadeleri kullanıldı.

“TÜM YAPILARIN KİMLİK BELGESİ OLMALI”

Belediye ve kamu kurumlarının yetkinliğine değinen İMO İzmir Şubesi, “İdarenin siyasi ve mahalli baskıdan uzak, tamamen mühendislik ilkelerine göre kontrollük vazifesini yapması son derece önemlidir. Unutulmamalıdır ki, yetersiz kontrollük hizmeti verilmesi, yetersiz ve eksik uygulama yapılması ile eşdeğerdir. Bu konudan kamu kuruluşlarının çıkarması gereken ödev ise yetkinliğin ve liyakatin acilen getirilmesi ile benzer görüntülerin yaşanmasını engellemektir. İnşaat Mühendislerinden oluşan ayrı bir yapı eksperlik sisteminin kurulması, yeterli dayanıma sahip olmayan "makyajlı" binaların afişe olmasını sağlayacak ve vatandaşların gayrimenkul alımı ve yatırımında dikkate alacağı bir değer olacaktır. Bu sayede tüm yapıların bir sertifikası ve kimlik belgesi olması sağlanacaktır. Bu konuda kamusal yarar için acilen gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.” dedi.

İnşaat mühendislerinden kentsel dönüşüm için çağrı!

İzmir'deki binaların 84'ü eski!

Zemin etüdü yıkıcılığı engelliyor!