İçme suyu mutlak koruma alanı nedir?

İçme suyu mutlak koruma alanı nedir?

İçme Suyu Temin Edilen Akifer ve Kaynakların Koruma Alanlarının Belirlenmesi Hakkında Tebliğe göre içme suyu mutlak koruma alanı nedir? İçme suyu mutlak koruma alanı nasıl belirlenir?



İçme suyu mutlak koruma alanı nedir?

İçme suyu mutlak koruma alanları ile ilgili yasal esaslar, 10 Ekim 2012 tarihinde 28437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İçme Suyu Temin Edilen Akifer ve Kaynakların Koruma Alanlarının Belirlenmesi Hakkında Tebliğ kapsamında açıklanıyor.


İçme suyu koruma alanı: Yeraltı suyu kalitesinin yüzey kirlenmelerine karşı korunması için gerekli tedbirlerin alındığı alana deniyor.


İçme suyu mutlak koruma alanı ise; Kaynak veya kuyunun hidrojeolojik, jeolojik, hidrolojik ve coğrafik durumuna göre DSİ tarafından yapılmış/yaptırılmış bilimsel çalışmalarla belirlenmiş su kaynağının veya kuyunun yakın çevresini ifade ediyor.


Yeraltı suyu işletme rezervi..

Herhangi bir akiferden ekonomik şartlar, teknik imkanlar, su kalitesi, akifer kalınlığı ve yayılım alanı şartlarına bağlı olarak çekilen emniyetli su miktarı olarak tanımlanıyor.


Yeraltı suyu işletme tesisi..

Akiferden yeraltı suyu temini gayesi ile inşa edilen kuyu (sondaj kuyusu,  keson ve benzeri),  kollektör kuyu, galeri, dren, kaptaj ve benzeri su alma yapısına deniyor.


İçme suyu temin edilen akifer ve kaynakların koruma alanlarının belirlenmesi

(1) Koruma alanlarının sınırları, akiferin çeşidine, hidrolik iletkenlik katsayısına (K), iletimlilik katsayısına (T), porozite katsayısına (n), hidrolik eğime (i), depolama katsayısına (S), yeraltı suyu seviyesi derinliğine, negatif sınır şartlarına, jeolojik yapı ve topografya gibi faktörlere bağlı olarak belirlenir. Koruma alanlarının tespiti sırasında akiferin hidrojeolojik özelliklerini belirlemek için yeterli kuyu gibi tesislerin bulunmaması halinde, uygun yerlerde yeterli derinlik ve sayıda su sondaj veya araştırma kuyuları açılarak akiferle ilgili gerekli değerlendirmeler yapılır.


(2) İçme suyu temin edilen yeraltı suyu işletme tesisinin koruma alanları önem derecelerine ve belirlenen şartlara göre en fazla üçe  ayrılır.


Mutlak koruma alanı

(1) Mutlak koruma alanının çevresi 50 (elli) metre dikenli tel, duvar gibi engeller ile çevrilir, bu alan içme suyunun temin edildiği idare veya idareler tarafından kamulaştırılarak emniyete alınır ve tapu kaydına koruma alanı olarak işlenir.


(2) İçme suyu temini maksadıyla kullanılan kuyu, pınar, kaynak, kaptaj, tünel, galeri ve benzeri yapıların korunması maksadıyla;


a) Mutlak koruma alanı 50 (elli)  metreden daha yakın mesafede hiçbir yapıya ve faaliyete izin verilmez. Başka hiçbir maksat için kullanılmaz.


b) Bu koruma tedbirini uygulayabilmek için yeraltı suyu kaynağının 50 (elli)  metre çevresine gerekli uyarı tabelaları konur.


c) Yalnız yeraltı suyu işletme tesisinin bulunmasına ve çalışmasına müsaade edilir.


Birinci derece koruma alanı

(1) Birinci derece koruma alanı,  beslenme alanı yüzeyinden akifere süzülen suyun yeraltı suyu işletme tesisine ulaşıncaya kadar 50 (elli) günde kat etmesi gereken yola eşit mesafenin sınırı ile mutlak koruma alanı sınırı arasında kalan bölgedir.


(2) Ağır metal ve zehirli maddeler, radyoaktif maddeler, zirai mücadele ve korunmada kullanılan kimyasal maddeler, bitümlü maddeler ve deterjanlar gibi çeşitli kirleticiler yeraltında çok uzun süre kalsalar bile zararlı etkilerini genelde kaybetmezler. Bu tip kirleticilerin olduğu bölgelerde yapılacak çalışmalarla genel koruma tedbirlerine ilave olarak özel şartlar belirlenir.


(3) Bu alanda koruma alanı ilanından önce mevcut olan yapılarda birinci derece koruma alanı şartları sağlanmalıdır.


(4) Bu alana ait yasaklar EK-1’de verilmiştir.


(5) Gerekli görülmesi halinde bu alanın dışında ikinci derece koruma alanı belirlenir.


(6) Gerekli görülmesi halinde EK-1’de 1 inci ve 2 nci derece koruma alanlarına ait yasaklara ilave yasaklar uygulanır.


İkinci derece koruma alanı

(1) İkinci derece koruma alanı, birinci derece koruma alanının dış sınırından başlayarak kaynağın beslenme alanı sınırı, akiferin sınırı göz önüne alınarak belirlenir. İkinci derece koruma alanı en fazla yüzey suyu drenaj alanına kadar uzatılabilir. Yan havzadan beslenim olması durumunda ise, beslenimi sağlayan akifer koruma alanına dahil edilebilir.


(2) İkinci derece koruma alanı dış sınırı, yüzey suyu drenaj alanı ile belirlenemediği durumda, aşağıdaki formül kullanılır.


L=Q/Txi


L=Kaynağın ikinci derece alan dış sınırına olan mesafesi; m


T=Akiferin iletimlilik (transmissibilite) katsayısı; m2/gün


Q=Yeraltı suyu işletme debisi; m3/gün


i=Hidrolik eğim; m/m


(3) Bu alana ait yasaklar EK-1’de verilmiştir.


(4) Gerekli görülmesi halinde EK-1’de 1 inci ve 2 nci derece koruma alanlarına ait yasaklara ilave yasaklar uygulanır.


İçme Suyu Temin Edilen Akifer ve Kaynakların Koruma Alanları!