İstanbul Finans Merkezi gayrimenkul sertifikaları ile finanse edilecek!

İstanbul Finans Merkezi gayrimenkul sertifikaları ile finanse edilecek!

İstanbul Finans Merkezi Projesi'nin bir bölümünün gayrimenkul sertifikaları ile finanse edilmesi hem mevcut sermaye piyasası araçlarına bir yenisi ekleyecek, hem de büyük projelerin sermaye piyasası araçları ile finanse edilmesi sağlanacak...



İstanbul Finans Merkezi Projesi ve gayrimenkul sertifikaları, neden olmasın? Büyük projeler büyük yenilikleri de beraberinde getirmez mi? Büyük atılımlar, büyük cesaret gerektirmez mi? Madem İstanbul'da bir finans merkezi kurulacak, bu projenin bir bölümünün finansmanı neden hem inşaat sektörüne hem de sermaye piyasalarına yeni bir soluk getirecek gayrimenkul sertifikaları ile yapılmasın? Gayrimenkul geliştirme, inşaat ve taahhüt faaliyetlerinin çok yoğun hissedildiği Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomilerde, alternatif finansman araçlan, maliyet avantajlanran yaratılması ve yatınmcı tabanının genişletilmesi amacına büyük katkı sağlayacaktır. 


Peki, gayrimenkul sertifikaları nedir? Bu doğrultuda Sermaye Piyasası Kanununun ve ilgili tebliğin gayrimenkul sertifikalama ilişkin çerçeveyi ne şekilde çizdiğini anlamak oldukça faydalı olacaktır. Gayrimenkul sertifikalanna ve bunlann ihraçlanna ilişkin usul ve esaslar, Sermaye Piyasası Kurulunun VII128.2 sayılı Gayrimenkul Sertifikalan Tebliği ile yeniden düzenlemiş ve Temmuz 2013 itibanyla yürürlüğe girmiştir. Gayrimenkul sertifikalan, ihraççılann inşa edilecek veya edilmekte olan gayrimenkul projelerinin finansmanında kullanılmak üzere ihraç ettikleri ve gayrimenkul projesinin belirli bağımsız bölümlerini temsil eden menkul kıymetlerdir. 


Örneğin, istanbul Finans Merkezi Projesi dahilindeki bir ofis binası gayrimenkul sertifikalanna konu olabilir. Sertifikalann ihracı sonucu elde edilen hasılat, bir bankada nezdinde açrlacak özel hesapta toplanacak ve geliştirilen gayrimenkul projesinin ilerleyişine bağlı olarak, ihraççıya, hak ediş bazında kullandınlır. Başka bir deyişle, gayrimenkul projesindeki gelişmelere bağlı olarak, ihraç hasılatı, saklayıcı banka tarafından ihraççıya parça parça kullandınlır ve bu sayede, projenin gerçekleşmemesi veya yanm kalması durumunda banka nezdinde saklanan ihraç hasılatının yatınmcılara geri ödenmesi sağlanır. 


Finansmanı gayrimenkul sertifikalan ile sağlanan gayrimenkul projesinin başanyla tamamlanması sonucunda ise yatmmcılar asli veya tali edim haklanndan yararlanırlar. Asli edim, adından da anlaşılacağı üzere sertifika sahipleri adına sertifikada belirlenen esaslar çerçevesinde gayrimenkul mülkiyetinin yatınmcıya tahsis edilmesi işlemidir. Asli edim ile gayrimenkul mülkiyetinin tahsisi hakkını almak istemeyen yatınmcılar ise tali edimden yararlanacaklardır. Tali edim gayrimenkul sertifikalama karşılık gelen bağımsız bölümlerin satılması ve satış hasılatının sertifika sahiplerine paylan ile orantılı olarak dağıtılmasıdır. Kısa bir ömek ile açıklamak gerekirse,

100m2'yedenkgayrimenkul sertifikasına sahip yaünmcı asli edim hakkını kullanması sonucunda 100m2'lik bir gayrimenkulün sahibi olacaktır. Aynı yatınmcının, tali edim hakkını kullanması durumunda ise 100 m2'lik gayrimenkul ihraççı firma tarafından satılacak ve gayrimenkul satış bedeli yatınmcıya nakden ödenir. 


İstanbul Finans Merkezi Projesi'nin bir bölümünün gayrimenkul sertifikaları ile finanse edilmesi hem mevcut sermaye piyasası araçlarına bir yenisi ekleyecek, hem de büyük projelerin sermaye piyasası araçları ile finanse edilmesi konusunda dünyaya öncülük edecektir. Sertifikaların Borsa İstanbul'da işlem görecek olması ise bu dev proje için aktifbir değer mekanizması yaratacakta; Banka kredileri ve proje finansmanı ürünlerinin yanı sıra gayrimenkul sertifikalan gibi alternatif borçlanma araçlannın geliştirilmesi, Türk sermaye piyasalannın gelişimi ve prestiji açısından oldukça önemlidir. İstanbul Finans Merkezi Projesi gibi bir itibar projesinin ise böyle bir amaca hizmet etmesi ise oldukça anlamlı ve çığır açıcı olacakür. Projeye olan ilgiyi görebilmek, uluslararası yatırımcıların bu projeden yararlanmasını sağlamak, talebi etkin şekilde yönetmek ve projenin proaktif pazarlamasını yapmak için gayrimenkul sertifikası ihracından daha iyi bir fırsat henüz gözükmemektedir. 


Baret GÜRDEN/Dünya Gazetesi