02 / 07 / 2022

Öğrenciler neden ev bulamıyor? 

Öğrenciler neden ev bulamıyor? 

Yüz yüze eğitimin başlamasıyla beraber öğrencilerin ev bulma telaşı da başladı. Çok sayıda öğrenci yurt ve ev bulamazken bahçelerde sokaklarda yatmaya başladı. 



Üniversite yerleştirme sonuçlarının açıklanmasıyla birlikte öğrenciler, barınma problemiyle karşılaştı. Sputniknews'ten Burcu Okutan, Osman Nuri Cerit ve Sertaç Kayar'ın haberine göre; Türkiye genelinde milyonlarca öğrenci hem devlet yurtlarının az kapasitesi, hem koronavirüsle tırmanışa geçen özel yurt ve konut kiraları nedeniyle zorlu bir süreç yaşıyor. Hatta bu durum, İstanbul, Ankara,  İzmir  ve Kocaeli gibi çeşitli kentlerde öğrencilerin park ve bahçelerde yattığı #Barınamıyoruz eylemlerini arttırdı. 

2021 itibariyle, resmi rakamlara göre Türkiye’de toplam 769 devlet yurdu var. Bu yurtların yatak kapasitesi de 719 bin 567. Yüksek Öğrenim Kurumu’nun (YÖK) istatistikleri, ülkede 2019-2020 öğretim yılında üniversitelerde 7 milyon 940 bin 133 öğrencinin eğitim aldığı saptanıyor. 

Öğrenciler neden ev bulamıyor? 

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomi ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi’nin (BETAM) sahibindencom’un emlak kategorisindeki veri havuzundan derleyerek yaptığı araştırmaya göre, 2021 senesinin Ağustos ayında Türkiye’nin 3 büyük şehrinde de kiralık ilan metrekare fiyatı senelik artış oranı arttı. Kira artış oranı İstanbul'da yüzde 50.7, Ankara'da yüzde 31.8 ve İzmir'de ise 30.9. Sahibindencom’un emlak endeksi verilerine göre, öğrencilerin çoğunlukla tercih ettiği, Fatih, Üsküdar, Avcılar, Beyoğlu, Beşiktaş, Kadıköy ve Göztepe bölgelerinde yıllık kira artış oranı yüzde 32 ile yüzde 90 arasında değişiyor.

Bu sorunun gündem olmasının ardından  Ankara  Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş öğrencileri 'Şevkatevleri', kiralanan yurt ve otellerde misafir edeceklerini açıklarken, İzmir Belediye Başkanı Tunç Soyer ise belediyenin 2 tane yurt kiraladığını belirtti.

‘Kira ve yurt artışlarından dolayı öğrenciler eğitimlerini dondurmak zorunda kalıyor’

Bir vakıf üniversitesinde 2. sınıf öğrencisi olan Ebru Gürsoy, Barınamıyoruz Hareketi’nin eylemiyle beraber parklarda, sokaklarda kalıyor. Haklarını aramakta kararlı olduklarını söyleyen Gürsoy, “Eylemimiz taleplerimiz göz önünde bulunduruluncaya kadar devam edecek. Çok ciddi şekilde kira ve yurt fiyatlarında artış var. Bu durum öğrencilerin önünde çok büyük bir engel. Başka şehirlere okumaya gidecek olan öğrenciler, sırf bu sebeple okullarını okumuyor, dondurmak zorunda kalıyor. Özellikle kadın öğrenciler bu konuda daha endişeli. Mesela benim evimle okulum arasında 3 saatlik bir mesafe var. Ben okulumun yanında bir yurda çıkamadığım, ev tutamadığım için her gün bu yolu çekmek zorundayım. Bu da benim eğitimime tabii, yansıyor” diyor.

‘Bir öğrenci şanslıysa devlet yurdu ona çıkıyor, çıkarsa aldığı bursun yarısını barınmaya veriyor’

Yurt, apart ücretlerinin denetlenmesini istediklerini söyleyen Gürsoy “7-8 milyon öğrenci varken, 700 bin kişilik devlet yurdu kapasitesi var. Bu tabii, öğrencilere yetmiyor. Yurt sayılarının artmasını istiyoruz. Bizim aldığımız kredi ya da burslar 650 lira. Ama KYK yurtlarının ücretleri 300-400 lira arasında. Bir öğrenci 400 lira veriyor yurda, o da yurt ona çıkarsa. Şanslıysa, devlet yurdu ona çıkarsa aldığı kredi ya da bursun yarısından fazlasını barınmaya veriyor. Geriye kalan parayla hem ulaşımını hem okul materyallerini sağlayabilmesi imkansız. Bir kalem bile 40-50 lira olmuş vaziyette. Burslar kesinlikli yetmiyor” ifadelerini kullanıyor.

'1+1 evlerin kirası 5 bin lira’

Gürsoy, yurt ve kiralık ev fiyatlarının yüksek derecede arttığını vurgulayarak şunları söyledi: 

“Özel yurtlara baktığımızda ise, mesela ben vakıf üniversitesi öğrencisiyim. Benim okulumda tek kişilik bir yurt odası yıllık 30 küsür bin lira. Bunun fiyatları da odanın özelliğine göre değişiyor. Burada kalabilmek kesinlikle birçok öğrenci için mümkün değil. Çok fahiş bir fiyat. Bunun dışında kalan özel yurtlar ve okulun civarındaki kiralık evler de çok yüksek düzeyde. Mesela benim okulumun civarındaki 1+1 evler 5 bin lira, 1+0 ev 3.5 bin lira. Burada bir öğrencinin tek başına eve çıkması mümkün değil.”

Öğrenciler neden ev bulamıyor? 

‘Bu sorunu tek başımıza yaşıyoruz sanıyorduk, gördük ki her öğrenci barınma sorunu yaşıyor’

Geceleri parklarda kalan bir başka öğrenci ise Kemal Yılmaz. Yılmaz, İstanbul’da yaşıyor ancak Kocaeli’ndeki okuluna barınma sorunu yüzünden kalamıyor. 

Yılmaz, bu sorunu yalnızca kendisinin yaşamadığını, ev ve yurt baktıkları sırada pek çok kez öğrencilerin aynı sorunu yaşadıklarını dile getirerek “Tanıştığımız öğrenciler bu sorunun sadece kendilerine özgü olduğunu düşünüyorlardı ki, ben de aynı şekilde. Ama bu meselede öğrencilerin sorunu ortak. Bu sorunun çözümü için yetkililerin hiçbir şey yapmaması üzerine çözümü birlikte aramaya karar verdik. Bize çözüm bulmak yerine 650 lira bursu övmeye başlayan bir yetkili sürüsüyle karşılaştık” diyor.

‘Öğrenciye reva görülen banklarda yatması’

“Bizim sorunlarımız tek günlük değil” diyerek eylemi sürdüklerini vurgulayan Yılmaz, “Bu soruna köklü bir çözüm gelene kadar biz sokaklarda yatmaya devam edeceğiz. Başka illerden de arkadaşlarımız kendi sorunları dile getirmek ve dayanışma sebebiyle parklarda, sokaklarda yatmaya başladılar. Çünkü maalesef reva görülen şey banklarda yatmak. Biz de sorunlar giderilene kadar banklarda yatmaya devam edeceğiz. Bu sorunun tüm gençliği ilgilendirdiğini biliyoruz, dolayısıyla ‘sadece size yardım edelim’ tekliflerini kabul etmiyoruz. Köklü bir çözüm istiyoruz” ifadelerini kullanıyor.

Öğrenciler neden ev bulamıyor? 

‘Dersim saat 8’de ise sabah 4’te kalkmak zorunda kalıyorum’

Kardelen Şahin ise okula yeni başlayacak bir üniversite öğrencisi. Şahin yaşadığı barınma sorununu şu şekilde dile getiriyor: 

“Yurt sorunu aslında uzun zamandır devam eden bir mesele. Bunun artık dile getirilmesi gerekiyordu. Pandemi döneminde eve de çıkmak olağan dışı bir hale geldi. Devlet yurtlarının kapasitesi oldukça yetersiz. Bu sebeple kimi öğrenci okuyamıyor kimisi günde 5-6 saat yol çekmek zorunda kalıyor ki ben de bunlardan birisiyim. Benim dersim saat 8’de ise 4’te kalkmak zorunda kalıyorum. Türkiye şartlarında böyle öğrenci olmaya alıştık. Eğer devlet kendi öğrencisine sahip çıkmak istiyorsa buna bir çare bulmak zorunda. Yapılan yurtlar cezaevinden hallice.”

Mardin’de binlerce öğrenci yurt sırası bekliyor, pandemi nedeniyle yedeklerden sadece 100 kişi alınacak

Yurt ve barınma problemin yaşandığı şehirlerden biri de Mardin. 2’si kız, 1’i erkek olmak üzere 3 öğrenci yurdu olan Mardin’de Artuklu Üniversitesi’ni kazanan çoğu öğrenciye yurt çıkmadığı öğrenildi. Kampüs içinde KYK 700 Kişilik Erkek Yurdu ve Diyanet İşleri Vakfına bağlı 200 Kişilik kız öğrenci yurdu yer alıyor. Mardin şehir merkezinde de 1500 kişilik KYK kız öğrenci yurdu mevcut.

Çevre il ve ilçelerden gelen öğrenciler, yurtlar dolu olduğundan kalacak yer bulamıyor. Özellikle kız yurtlarında yer sıkıntısı meydana gelibelirtilirken, bin 500 kişilik yurt için bin kişilik bir yedek listenin olduğu ve pandemi nedeniyle yedeklerden en fazla 100 kişinin alınabileceği belirtiliyor. Diyarbakır, Şanlıurfa gibi illerden bazı öğrenciler, kalacak yer sorunu nedeniyle servis kullanarak gidip gelecek

‘Kadın öğrenciler yurt sıkıntısı yaşıyor, özel yurtların sayısı da çok az’

Eğitim-Sen Mardin Şube Başkanı Mustafa Bozan, çevre kentlerden gelen binlerce öğrencinin yurt sorunuyla karşılaştığını söyleyerek, bu konuda çok sayıda öğrencinin kendileri ile iletişime geçtiğini dile getirdi.
Özellikle kadın öğrencilerin yurt sıkıntısı yaşadığını söyleyen Bozan “Yedek sırada bekleyen yüzlerce öğrenci var. Sıranın kendilerine gelmesini umut ediyorlar. Buranın bir dezavantajı da özel yurt sayısının çok az olması. Bu nedenle Mardin’de ciddi bir sıkıntı yaşanıyor. Çevre il ve ilçelerden gelen öğrenciler servis ve benzeri yöntemlerle çözüm geliştirmeye çalışıyor. Bazı öğrenciler de belki hiç tanımadığı öğrencilerle aynı eve çıkıyor. Bu da sonraki süreçlerde daha büyük sorunlara da neden olabiliyor. Birlikte ev tutmalarının nedeni yurdun olmamasıdır. Bizimle iletişime geçen birçok veli var” şeklinde konuştu.

‘Mardin’de kiralarda da inanılmaz bir artış var, istenildiği an bu sorun 3-4 ayda çözüme kavuşur’

Mardin’deki kira sorununa değinen Bozan “Son zamanlarda Mardin’de kira fiyatlarında da inanılmaz boyutlarda bir artış var. Kiralar 1200-1300 TL civarında. Maddi anlamda da ciddi bir sorun var. Zaten kiralık ev konusunda da sıkıntı var. Sorun çıktıktan sonra çözümü aramak yerine sorun çıkmadan önce bir çözüm yolu üretilmesi gerekirdi. Barınma sorunun önceden çözülmesi gerekirdi. Mardin’de yurt yapılacak çok sayıda devlet arazisi de var. İstenildiği an 3-4 ayda bu sorun ortadan kaldırabilecek kapasite de var” şeklinde konuştu.

Yurt sayılarında azalma 

Son zamanlarda yurt bulma platformlarında büyük artış yaşanıyor. Site yöneticileri pandemi sürecinde yurt sayısının düşütüğünü ve yeni yurtların açılmadığını da dikkat çekiyor. Yine pandemi sebebi ile geçen sene okul kazanan ve uzaktan eğitim gören öğrencilerin bu sene okul kazandıkları şehirlere gelecek olması da yurtlara talebi artırdığına vurgu yapıyorlar.

Öğrenciler neden ev bulamıyor? 

‘Resmi rakamlara göre özel yurtların yarısı kapandı’

‘Yurtlarburada’ internet sitesinin yöneticisi Murat Durak okulların kapalı olduğu süreçte yurtlara destek verilmediğini belirterek pek çok yurdun bu süreçte kapandığını ve yerlerine yenisinin açılmadığı söyledi:

“Pandemi döneminde yurtlar üniversiteler ile birlikte kapandı. Geçen sene okulların açılacağı söylenince yurtlar hazırlıklarını tamamladı. Bunun için tadilat, badana boya işlerini yaptılar. Bunun için ellerindeki son paralarını da harcadılar. Fakat geçen yıl üniversiteler açılmadı. Kirada olan yurtların hepsi kapatmak zorunda kaldı. Yurt temsilcileri çeşitli heyetler oluşturarak hükümet yetkilileri görüşmeler gerçekleştirdi. İstedikleri desteklere karşılık bulamadılar, sadece kira yardımından yararlandırıldılar. Maliyetler karşısında ayakta duramayan yurtlar kapandı. Resmi rakamlara göre yurtların yüzde 50’si kapandı. Özellikle büyükşehirlerde bina sahipleri yurt işletmecisi kiracılarını çıkarıp, otele dönüştürdüler.”

'Yurtların yatak kapasiteleri pandemi sebebiyle düştü, yüz yüze eğitimin başlamasıyla talep 2.5 kat arttı’

‘Yurtlarfiyatlar’ internet sitesi yöneticisi Tuğrul Arslan ise yurtların kısa sürede dolduğunu ifade ederek şunları söyledi.

“Türkiye genelinde 400 civarında yurt ile çalışıyoruz. Fiyatlarda geçen seneye oranla yüzde 25 bandında bir artış yapıldı. Yurtlar pandemi tedbirleri kapsamında çok kişilik odaları az kişilik odaya çevirdiler. 6 kişilik odalar 3-4 kişilik odalara dönüştürüldü. Bundan kaynaklı olarak yurtların yatak kapasitesi yüzde 20 oranında azaldı. Geçen sene pandemiden dolayı kapanan özel yurtlar oldu. Yatak kapasitesi azalırken öğrenci sayısı arttı. İki senenin öğrencisi bu yıl ilk defa okul okuyacakları illere geldi. Talep iki buçuk kat arttı. Artan talebi biz sitemizden den gözlemleyebiliyoruz. Yılda bir buçuk milyon ortalama ziyaretçimiz vardı. Bu yıl iki buçuk milyonu buldu. Geçen sene 6 milyon sayfa gösterimi yaparken 9 milyon civarında sayfa gösterimi yaptık. Şu anda yurtlar geçen haftadan itibaren bizi arayarak dolduk, müsait yatak sayımızı kapatın şeklinde bize geri bildirim yapmaya başladı. Yurtların yüzde 90’ı doldu diyebiliriz.”

Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul Milletvekili Avukat Mahmut Tanal ise ‘Barınamıyoruz Hareketi’ne destek veren siyasiler arasında yer alıyor. Öğrencilerle beraber parklarda kalan Tanal “Genel Başkanımız Kemal Kılıçdaroğlu tüm belediyelerimize gelir ve imkanları dahilinde öğrencilere yurt sağlamak konusunda öncelik verilmesini istedi. Kredi ve Yurtlar Kurumu’nun bir planlama yapması gerekiyor. Ne kadar öğrenci mezun oldu, ne kadarı gelecek senelerde yurtlara müracaat edecek, bunun planlanması gerekiyor, ancak yapılmıyor. Türkiye’de yaklaşık 8 milyon öğrenci var, bunun yalnızca 680 bin küsürü devlet yurdunda barınabiliyor. Geriye kalanlar ise özel, dernek, vakıf, cemaat ve tarikat yurtlarında. Bu durum öğrencileri mağdur ediyor. Bu meselede iktidar, cemaat ve tarikatlara vermiş olduğu olanaklar yerine KYK’ya açmış olsaydı bu mağduriyetler bitmiş olurdu. Büyüyen bir ekonomi olduğu söyleniyor, Libya’ya 30 milyar dolar karşılıksız gönderildi. Bu paralarla öğrencilerin barınma sorunu çözülebilir. Burada hem barınma hem de eğitim hakkının ihlali söz konusu” ifadelerine yer verdi. 

Kiralık ev fiyatlarına öğrenci dopingi!