Riskli yapıların tespit edilmesine ilişkin esaslar nelerdir?

Riskli yapıların tespit edilmesine ilişkin esaslar nelerdir?

Riskli alan üzerinde bulunan yapılar, riskli yapı lisans belgesi bulunan kurum ve kuruluşlar tarafından tespit ediliyor. Bu tespit süresinde bazı esaslara dikkat ediliyor. Peki, riskli yapıların tespit edilmesine ilişkin esaslar nelerdir?


Riskli yapıların tespit edilmesine ilişkin esaslar nelerdir?

Riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmi ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapılar, "riskli yapı, riskli bina"  olarak ifade ediliyor. Riskli yapıların tespiti kat maliklerinin birinin talebi doğrultusunda yapılabiliyor. Bu hususta bir çoğunluk aranmıyor.


Bakanlıklar, belediyeler, il özel idareleri, büyükşehir belediyeleri, büyükşehir ilçe belediyelerine veya Bakanlıkça lisanslandırılacak, kurum ve kuruluşlara riskli yapı tespiti yaptırılabiliyor. , inşaat, jeoloji ve jeofizik mühendisleri odalarına büro tescilini yaptırmış kurum ve kuruluşlar, tarafından tespit edilebiliyor. 


Riskli yapı tespit raporunun hazırlanmasında görev alacak mühendislerin, ilgili meslek odalarına üyeliklerinin devam ediyor olması, mesleklerinde fiilen en az beş yıl çalışmış olmaları, Bakanlıkça açılan eğitim programlarına katılarak en az bir katılım belgesi almış olmaları ve bu hususları belgelendirmeleri gerekiyor.


Riskli yapı belirlenmesine ilişkin raporların bir örneği, tespit tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde, tespiti yapan İdarece veya lisanslandırılmış kurum veya kuruluşça, tespite konu olan  yapının bulunduğu ildeki Müdürlüğe gönderiliyor. Müdürlükçe, raporların esaslara uygun düzenlenip düzenlenmediği inceleniyor ve herhangi bir eksiklik veya yanlışlık tespit edilmesi halinde bu raporlar gerekli düzeltmeler yapılmak üzere raporu düzenleyen kurum veya kuruluşa iade ediliyor. Riskli yapıların tespit edilmesine ilişkin bazı esaslar bulunuyor. Bu esaslar aşağıda yer alıyor;


Riskli yapıların tespit edilmesine ilişkin esaslar... 

*Brüt kolon enkesit alanı

*Kritik katta değerlendirmenin yapıldığı doğrultudaki kapı ve pencere boşluk oranı % 5'i geçmeyen ve köşegen uzunluğunun kalınlığına oranı 40’dan küçük olan dolgu duvarların kat planındaki toplam alanı

*Kritik katın plan alanı enine donatı aralığına karşı gelen yükseklik boyunca, kolonda veya perde uç bölgesindeki tüm etriye kollarının ve çirozların enkesit alanı değerlerinin göz önüne alınan ’ya dik doğrultudaki izdüşümlerinin toplamı

*Birbirine dik yatay doğrultularınher biri için, kolon veya perde uç bölgesi çekirdeğinin enkesit boyutu (en dıştaki enine donatı eksenleri arasındaki uzaklık)

*Kirişin gövde genişliği, perdenin gövde kalınlığı

*Kirişin faydalı yüksekliği 

*Deprem etkisi

*Mevcut beton elastisitemodülü

*Çatlamış kesite ait etkin eğilme rijitliği

*Çatlamamış kesite ait eğilme rijitliği

 *Mevcut beton basınç dayanımı

* Mevcut beton çekme dayanımı

*Enine donatının mevcut akma dayanımı

*Boyuna donatının mevcut akma dayanımı

*Kat yüksekliği

*Sabit yük etkisi

*Temel üstünden veya kritik kat döşemesinden itibaren ölçülen toplam bina yüksekliği

*Temel üstünden veya kritik kat döşemesinden itibaren ölçülen toplam perde yüksekliği

*Bina önem katsayısı

*Perdenin veya bağ kirişli perde parçasının plandaki uzunluğu

*Etki/kapasite oranı 

*Etki/kapasite oranının sınır değeri

*Mevcut malzeme dayanımları ile hesaplanan eğilme moment kapasitesi

*Sabit yükler, katılım katsayısı ile çarpılmış hareketli yükler ve deprem yüklerinin ortak etkisi altında hesaplanan eğilme momenti

*Hareketli yük katılım katsayısı

*Hareketli yük etkisi

*Deprem yükü azaltma katsayısı

*Kolon, kiriş ve perdede enine donatı hesabında esas alınan kesme 

*Binanın tümü için tabanda meydana gelen toplam kesme kuvvetine oranı

*Perdede kesme kuvveti dinamik büyütme katsayısı

*Eşdeğer deprem yükü azaltma katsayısı

*Kat burulma düzensizliği katsayısı

*Kat etkin göreli kat ötelemesi

*Kat etkin göreli kat ötelemesi oranı

*Kat etkin göreli kat ötelemesi oranının sınır değeri


Riskli yapı lisans belgesi alma şartları nelerdir?


Öznur Yaslı/Emlakkulisi.com