Çinli gayrimenkul geliştiricisi Evergrande'nin geleceği ne olacak?

Çinli gayrimenkul geliştiricisi Evergrande'nin geleceği ne olacak?



Habertürk Gazetesi köşe yazarı Gökhan Şen bugünkü köşesinde Çinli gayrimenkul geliştiricisi Evergrande'nin son durumunu kaleme aldı. İşte Gökhan Şen'in 'Evergrande: Herkes neden korkuyor?' başlıklı yazısı...


Çinli gayrimenkul geliştiricisi Evergrande'nin son zamanlarda borçlarıyla başı dertte. Şirket iflasın eşiğine geldi. Peki piyasalardaki Evergrande endişeleri neden? 

"Çin’de gayrimenkul geliştiricisi Evergrande iflasın eşiğinde. Şirket o kadar büyük ki tüm dünyada risk iştahında korkunç bir düşüş oldu" değerlendirmesinde bulunan Habertürk Gazetesi köşe yazarı Gökhan Şen'in konuya ilişkin yazısı şu şekilde: 

Haftanın devamında da Amerikan Merkez Bankası toplantısı var. Buradan da varlık alımlarının azaltılması yönünde karar çıkabilir.

Alt alta yazınca, piyasalar neden mutsuz anlayabiliyoruz.

Siz de korkmalı mısınız?

*

Evergrande’yi kısaca tanıyalım ve olayın ciddiyetini görelim.

Bu kuruluş bugün itibariyle bankalara olan kredi taksitlerini ödeyemedi (Kaynak: Bloomberg). Perşembe günü ve gelecek hafta ise bono itfaları var. Bunların akıbeti de belirsiz.

Çinli gayrimenkul geliştiricisi Evergrande

Peki Evergrande ne kadar büyük?

200 bin çalışanı var, her yıl 3.8 milyon kişiye mevsimlik iş veriyor. 355 milyar dolarlık yükümlülüğü var ve geçen yıl 110 milyar dolarlık satışı var. 1.300’den fazla projesi var.

Şirketle ilgili sorun ne?

Sorun kaldıraç. Yani hızlı büyüme arzusu. Çin’in genellikle kırsalında ya da ikinci, üçüncü kademe diye tabir edilen lokasyonlarda inşaatları var. Bunları hızla büyütüp satmak istiyor. Bunun için de her yolu deniyor.

Varlık Yönetim Ürünleri tasarlıyor örneğin. Belli bir getiri vaadi ile fon yönetiyor. Bu paralarla gidip elektrikli araç işi de yapıyor, kaynaktan su şişeleyip satmaya da çalışıyor. Yeter ki hızla arsa & arazi toplayabilsin.

Şirketin kaldıracı o kadar yüksek ki konut satışları bu büyümeyi finanse etmeye yetmeyecek diye geçen yıldan bu yana epey fonlama çabaları da olmuş. Birçok iştirakini satmış, bono satmış... Ancak nafile.

Yıl başından bu yana şirket bonolarında zaten stres var. Getiriler yükseliyor. Diğer bir deyişle bonoların fiyatı düşüyor.

Çin’deki toplam yüksek getirili (Yüksek riskli diye okuyun) bono havuzunun zaten yüzde 4’ü bu şirket. Nasıl olmasın? Çin ekonomisinin 1 yılda ürettiği mal ve hizmetlerin yüzde 2’sine denk gelecek kadar yükümlülüğü olan bir dev.

Çin gayrimenkul piyasasının en büyük 2. oyuncusu...

*

Çinli gayrimenkul geliştiricisi Evergrande

Şimdi herkes merak ediyor: Ne olacak?

Örneğin 2009’daki gibi ABD’nin Lehman’ı olur mu?

Gelin anlık durumu beraber inceleyelim.

ABD’de 2009 krizinin önemli sebebi teminatların aşındırılarak çok kişi tarafından farklı risk profilleri ile kullanılmasıydı. Bir finansal krizdi. Üstelik ABD’de sermaye akımları serbestti.

Bugünkü krizin farkları şunlar.

Çin’de haber ve sermaye akışı tam özgür değil. Çin hükümeti tahminen tedarikçilere ve vatandaşa yardım edecek. O ya da bu şekilde. Bulaşma riski bu sebeple düşük olacak. Üstelik Evergrande her ne kadar gölge bankacılık ürünleri ile başkaca rollere soyunmuş olsa da finansal bir kuruluş değil.

Sözün özü, bir Lehman vakası ile karşılaşacağımızı sanmıyorum. Ne var ki kolay olmayacak bu işin içinden çıkmak. 300’e yakın kurum, on binlerce Çinli yatırımcıya satılan ürünler bir çırpıda tazmin edilemeyecek.

Belki Fed’e geri adım attıracak bir gelişme ile karşı karşıya olabiliriz. Kısa vadede kovanın dibini deldirmeyecek gelişme bu olabilir.

Yoksa Evergrande, son yıllarda tek bildiği şey borçla kaldıraç yapmak olan Çin ekonomisi için ağır bir işaret fişeği niteliğinde. Üstelik Çin ekonomisinde inşaatın payı yüksek. Çok yüksek...

Evergrande'den ödemeler için duyuru!

Evergrande’nin batma riski var mı?

Çinli emlak şirketi Evergrande’nin krizi inşaat sektörünü nasıl etkileyecek?